Aydınlatma armatürü çeşitleri: hangi mekâna hangi armatür?
Rehberler · 9 Kas 2026
Aydınlatma armatürü çeşitleri: hangi mekâna hangi armatür?
Yazan Engin Demirel · Elektrik teknikeri, usta öğretici · 12 yıl tecrübe
Kısa cevap: Aydınlatma armatürü, ışık kaynağını taşıyan, elektriğe bağlayan, koruyan ve ışığı yönlendiren gövdenin tamamıdır. Ampul yalnız ışığı üreten parçadır; LED armatürlerde ise ışık kaynağı çoğu zaman gövdeye gömülüdür. Evde en çok spot, ray ve magnet sistemler, lineer ve panel armatürler, aplik ve sarkıtlar kullanılır; dış mekânda ise IP sınıfı yüksek bahçe, projektör ve cephe armatürleri. Seçimi mekân, ışık miktarı (lümen), renk sıcaklığı ve koruma sınıfı belirler.
Aydınlatma armatürü nedir?
Günlük dilde "lamba", "ampul" ve "armatür" çoğu zaman aynı anlamda kullanılır ama üçü farklı şeylerdir:
- Ampul (ışık kaynağı): Işığı üreten parça. Duylu armatürlere takılır; GU10, E27 gibi duy tipleri vardır. Ayrıntı için LED ampul çeşitleri rehberine bakın.
- Armatür: Işık kaynağını tutan gövde, reflektör ya da lens, difüzör, sürücü ve bağlantı parçalarının tamamı. Işığın nereye ve nasıl gideceğini armatür belirler.
- Lamba: Halk dilinde hem ampul hem de masa lambası, tavan lambası gibi bütün aydınlatma ürünleri için kullanılan genel ad.
Bugün satılan LED armatürlerin çoğu entegre LED'lidir: ampul değiştirilmez, LED kartı ve sürücü armatürün içindedir. Duylu armatürlerde ise ışık rengi ve gücü ampul değiştirerek ayarlanabilir. Hangisinin size uygun olduğunu bakım kolaylığı ve tasarım belirler.
İç mekân armatür çeşitleri
Spot lamba: Tavana gömülen (sıva altı) ya da tavana yüzeyden monte edilen (sıva üstü) küçük, yönlendirilmiş ışık verir. Asma tavanlı evlerde genel ve vurgu aydınlatmanın temelidir. Çeşitler için spot lamba çeşitleri, kesim ölçüleri için asma tavan spot ölçüleri rehberine; ürünler için spot lamba kategorimize bakabilirsiniz.
Ray spot: Tavana sabitlenen bir ray üzerinde kayan, yönü ayarlanan spotlardır. Mağaza, galeri ve salon gibi düzeni değişen yerlerde ışığı yeniden yönlendirmek kolaydır. Ray spot ürünleri ve ray spot seçimi ve montajı rehberi bu konuyu anlatır.
Magnet ray: İnce, düşük gerilimli bir rayın üzerine mıknatısla takılan spot, lineer ve sarkıt modüllerden oluşan sistemdir. Modern konut ve ofislerde temiz bir tavan görüntüsü verir. Magnet aydınlatma kategorisi, magnet ray nedir ve magnet ray mı, ray spot mu rehberleriyle başlayabilirsiniz.
Lineer armatür: Uzun, ince gövdeli, çizgi şeklinde ışık veren armatürlerdir; tavana gömülü, sıva üstü ya da sarkıt olarak kullanılır. Ofis, koridor ve mutfakta yaygındır. Lineer aydınlatma ürünleri ve lineer aydınlatma ölçüleri ve seçimi rehberine bakın.
LED panel: Geniş, düz yüzeyden düzgün ve göz almayan ışık verir; 60×60 asma tavan modülüne uygun modeller ofislerde standarttır. Güç ve adet hesabı için 60x60 LED panel kaç watt, ürünler için LED panel kategorimiz.
Aplik: Duvara monte edilen armatürdür; koridor, yatak başı, merdiven ve giriş kapısında hem ışık hem dekor sağlar. Aplik ürünleri ve doğru yükseklik için aplik çeşitleri ve montaj yüksekliği rehberine bakın.
Sarkıt: Tavandan kablo ya da çubukla sarkan armatürdür; yemek masası, mutfak adası ve yüksek tavanlı salonlarda odak noktası olur. Modelleri sarkıt armatürler sayfamızda bulabilirsiniz. Sarkıt kullanmadan salon tasarlamak isterseniz tavanda merkez ışık olmadan salon aydınlatması rehberi yardımcı olur.
Şerit LED: Esnek bir bant üzerine dizilmiş LED'lerdir; gizli ışık, tezgâh altı ve dolap içinde kullanılır, sürücüyle çalışır. Şerit LED kategorisi, şerit LED çeşitleri ve gizli ışık nasıl yapılır rehberleri birlikte okunmalıdır.
Neon LED: Silikon kaplı, kesintisiz çizgi görünümü veren esnek LED'dir; tabela, dekor ve dış mekân çizgilerinde kullanılır. Neon LED ürünleri ve neon LED nedir, nasıl bağlanır.
Merdiven ve basamak armatürü: Duvara ya da basamak yanına gömülen, yere doğru alçak ışık veren küçük armatürlerdir; gece güvenli yürüyüş sağlar. Merdiven aydınlatması ürünleri ve merdiven aydınlatması nasıl yapılır.
LED ampul: Duylu armatürler için ışık kaynağıdır. GU10 spotlar ve E27 duylu armatürler için LED ampul kategorimize bakın.
Teknik ve dış mekân armatürleri
Bant armatür: Depo, otopark ve teknik hacimlerde kullanılan, uzun ve sade gövdeli armatürlerdir. Bant armatür ürünleri.
Etanj ve endüstriyel armatür: Toz ve neme karşı korumalı (etanj) ya da yüksek tavanlı alanlar için güçlü armatürlerdir; atölye, depo ve fabrikalarda kullanılır. Endüstriyel aydınlatma ve etanj ve yüksek tavan armatürü rehberi.
Acil durum armatürü: Elektrik kesildiğinde aküsüyle yanmaya devam eden, kaçış yollarını ve çıkışları gösteren armatürlerdir. Bina türüne göre zorunlu olabilir; ayrıntı acil durum aydınlatması rehberinde, ürünler acil durum aydınlatma kategorisinde.
LED projektör: Geniş alanı uzaktan aydınlatan güçlü armatürdür; bahçe, otopark, cephe ve iş alanlarında kullanılır. Güç seçimi için LED projektör kaç watt, ürünler için LED projektör kategorisi.
Wallwasher: Duvar yüzeyini boylu boyunca aydınlatan lineer cephe armatürüdür. Wallwasher ürünleri ve wallwasher nedir.
Sokak armatürü: Direğe takılan, yolu ve site içi yürüyüş alanlarını aydınlatan armatürdür. Sokak armatürü ve sokak ve site aydınlatması.
Bahçe armatürü: Çim armatürü (bollard), yer spotu, duvar apliği ve direk tipi armatürlerdir. Yağmura açık ve yerden yüksekte duran armatürde en az IP54, sert yağmur ve yıkamaya açık yerde IP65, zemine gömülende IP67–IP68 aranır. Bahçe aydınlatma kategorisi ve bahçe aydınlatması nasıl yapılır.
Mekâna göre hangi armatür?
- Salon: Gömme spot ya da magnet ray ile genel ışık, aplik ve şerit LED ile dolaylı ışık, okuma köşesinde yönlendirilebilir spot. Bkz. tavanda merkez ışık olmadan salon aydınlatması.
- Mutfak: Tavanda spot ya da lineer, tezgâh altında şerit LED, adanın üstünde sarkıt. Bkz. mutfak aydınlatması.
- Yatak odası: Sıcak beyaz, göz almayan spotlar, yatak başı apliği ve dim edilebilir ışık. Bkz. yatak odası aydınlatması.
- Banyo: Islak bölgeye uygun IP sınıfında spot ve ayna aydınlatması. Bkz. banyo aydınlatması ve IP bölgeleri.
- Koridor ve merdiven: Aralıklı spot, aplik ve basamak armatürü; gerekirse hareket sensörü. Bkz. koridor aydınlatması.
- Ofis: LED panel ya da lineer armatür, göz kamaşması düşük modeller. Bkz. ofis ve mağaza aydınlatması.
- Mağaza: Ray spot ya da magnet ray ile vurgu, renkleri doğru gösteren yüksek CRI'lı ışık. Aynı rehber mağaza tarafını da anlatır.
- Dış mekân: Cephede wallwasher ve projektör, bahçede çim armatürü ve aplik, girişte duvar armatürü. Bkz. dış cephe aydınlatması.
Armatür seçerken neye bakılır?
- Işık miktarı: Watt değil lümen değerine bakın. Kaç armatür gerektiğini aydınlatma hesabı gösterir.
- Renk sıcaklığı: Evde genellikle 2700–3000 K sıcak beyaz, çalışma alanlarında 4000 K tercih edilir. Bkz. lümen, watt ve renk sıcaklığı.
- Renksel geriverim (CRI): Genel kullanımda CRI 80 yaygındır; mutfak, mağaza ve sanat eserinde daha yüksek değer renkleri daha doğal gösterir.
- Işık açısı: Dar açı vurgu, geniş açı genel aydınlatma içindir.
- Koruma sınıfı (IP): Banyo ve dış mekânda belirleyicidir. Bkz. IP koruma sınıfları.
- Göz kamaşması (UGR): Ofiste masa başında uzun süre çalışılıyorsa düşük UGR'li armatür seçilir.
- Sürücü: Düşük gerilimli şerit LED ve bazı armatürler ayrı sürücü ister. Bkz. LED sürücü seçimi.
- Dim: Işığı kısmak istiyorsanız armatür ve sürücü dim uyumlu olmalıdır. Bkz. dimmer ve dim edilebilir LED.
Armatür montajı ve yeni hat çekmek elektrik işidir; bağlantıyı yetkili bir elektrikçiye yaptırın.
Sitemizde hangi markalar var?
Sitemizdeki aydınlatma ürünleri büyük ölçüde iki yetkili bayisi olduğumuz markadan gelir: Lamptime (magnet ray, lineer, panel, spot, endüstriyel, dış mekân ve wallwasher; çoğu ışık rengi ve gövde rengi seçilerek siparişe üretilir) ve Molled (spot, ray, magnet, aplik, şerit ve neon LED, merdiven ve bahçe armatürleri). Kendi tasarımımız ve üretimimiz olan iki ürün de var: bahçe ve giriş yolları için ENGN Lento ve GU10 ampulle çalışan sıva altı spot ENGN Vion. Bütün kategorileri aydınlatma sayfasında görebilir, ürünleri Bursa Nilüfer'deki mağazamızda yakından inceleyebilirsiniz.
- → Bütün aydınlatma kategorileri
- → Spot lamba çeşitleri
- → Aydınlatma hesabı nasıl yapılır?
- → Magnet ray mı, ray spot mu?
Sıkça Sorulan Sorular
Aydınlatma armatürü nedir?
Işık kaynağını taşıyan, elektriğe bağlayan, koruyan ve ışığı yönlendiren gövdenin tamamıdır. Reflektör, lens, difüzör ve sürücü de armatürün parçasıdır.
Lamba, ampul ve armatür arasındaki fark nedir?
Ampul ışığı üreten parçadır. Armatür ampulü ya da LED'i taşıyan ve ışığı yönlendiren gövdedir. Lamba ise halk dilinde ikisi için de kullanılan genel addır.
Armatür çeşitleri nelerdir?
İç mekânda spot, ray spot, magnet ray, lineer, LED panel, aplik, sarkıt, şerit ve neon LED; teknik alanlarda bant, etanj ve acil durum armatürü; dış mekânda projektör, wallwasher, sokak ve bahçe armatürleri.
Ev için hangi armatür seçilmeli?
Genel ışık için gömme spot ya da magnet ray, dolaylı ışık için aplik ve şerit LED, masa ya da ada üstünde sarkıt kullanılır. Evde genellikle 2700–3000 K sıcak beyaz tercih edilir.
LED armatürde ampul değişir mi?
Entegre LED'li armatürlerde ampul yoktur; LED kartı ve sürücü gövdenin içindedir. Duylu armatürlerde ise GU10 ya da E27 gibi LED ampul takılır.
Dış mekân armatürü kaç IP olmalı?
Yağmura açık ve yerden yüksekte duran armatürde en az IP54, sert yağmur ve yıkamaya açık yerde IP65, zemine gömülen armatürde IP67–IP68 aranır.
Ofis için hangi armatür uygundur?
LED panel ya da lineer armatür yaygındır. Masa başında uzun çalışılan yerlerde göz kamaşması düşük (düşük UGR'li) modeller seçilir.