Şerit LED çeşitleri: 12 V mu 24 V mu, SMD mi COB mu, hangi IP sınıfı?

Kısa cevap: Şerit LED'ler gerilime (12 V, 24 V), çip tipine (SMD 2835, 5050 ya da noktasız COB), metre başına LED sayısına ve güce (W/m), koruma sınıfına (IP20 iç mekân, IP65 ve IP67 nemli alan) ve renk seçeneğine (tek renk beyaz, ayarlanabilir beyaz, RGB, RGBW) göre ayrılır. Ev içindeki gizli ışık, dolap altı ve raf uygulamalarında çoğunlukla 24 V, sık LED'li ya da COB, IP20 ve 2700–4000K tek renk şerit seçilir; şerit alüminyum profil ve difüzörle kullanıldığında hem daha uzun ömürlü olur hem noktasız görünür.

12 V mu, 24 V mu?

• 12 V: Kısa hatlarda (birkaç metre), mobilya, araç ve hobi uygulamalarında yaygındır. Kesim aralığı genellikle daha kısadır.
• 24 V: Aynı güçte yarı akım çeker; gerilim düşümü azalır, uzun hatlarda baş ile son arasında parlaklık ve renk farkı daha az olur. Gizli tavan, raf ve mutfak dolabı altında tercih edilir.

Şerit ile sürücünün gerilimi aynı olmalıdır. 24 V şerit 12 V sürücüyle yanmaz, 12 V şerit 24 V sürücüye bağlanırsa bozulur. Sürücü gücünü şerit LED trafo hesabı rehberindeki formülle bulabilirsiniz.

SMD mi, COB mu?

• SMD 2835: Günümüzde en yaygın beyaz şerit çipi (2,8 × 3,5 mm). Verimli ve ekonomiktir.
• SMD 5050: Daha büyük (5 × 5 mm) çip; içinde üç ayrı ışık noktası olabildiği için RGB şeritlerde sık kullanılır.
• COB (chip on board): Çipler şerit boyunca çok sık dizilip üzeri sürekli bir fosfor tabakasıyla kaplanır. Profil olmadan bile noktasız, kesintisiz bir ışık çizgisi verir; parlak yüzeylerde ve yansımanın göründüğü yerlerde idealdir.

Metre başına LED sayısı arttıkça (60, 120, 168 LED/m ve üzeri) noktalar birbirine yaklaşır ve difüzör arkasında daha düzgün görünür. Işık miktarı ise LED sayısına değil metre başına watt ve lümene bağlıdır; ürün bilgisinde W/m ve lm/m değerine bakın.

Koruma sınıfı: IP20, IP65, IP67

• IP20: Korumasız, kuru iç mekânlar için. Gizli tavan, dolap, raf.
• IP65: Silikon kaplamalı; su sıçramasına dayanıklı. Mutfak tezgâhı, banyo (uygun bölgede), saçak altı.
• IP67 ve IP68: Silikon kılıf ya da tamamen dolgu; geçici ya da sürekli suya dayanıklı. Dış mekân, havuz çevresi gibi zor şartlar.

Su geçirmez şeridin sürücüsü ve bağlantıları da aynı ortama uygun olmalıdır; şerit tek başına sistemi korumaz. Banyoda hangi bölgede ne kullanılacağını banyo aydınlatması ve IP bölgeleri rehberinde anlattık.

Renk seçenekleri

• Tek renk beyaz: 2700K, 3000K, 4000K gibi sabit ton. Evlerde en çok tercih edilen.
• Ayarlanabilir beyaz (tunable white, CCT): Sıcak ve soğuk beyaz LED'ler bir arada; uygun kontrol cihazıyla ton gün içinde değiştirilir.
• RGB: Kırmızı, yeşil, mavi karışımıyla renkli ışık. Beyazı karışımla üretir, saf ve doğal bir beyaz vermez.
• RGBW / RGBWW: RGB'ye ayrı bir beyaz LED eklenmiştir; hem renkli hem kaliteli beyaz ışık verir.

Renkli ve ayarlanabilir şeritler için şerite uygun kontrol cihazı (kumanda, DALI, akıllı ev) gerekir. Dim edilecek tek renk şeritte dim edilebilir sürücü kullanılır; ayrıntılar dimmer ve dim edilebilir LED rehberinde.

Uzunluk, gerilim düşümü ve besleme noktası

Şerit uzadıkça bakır yollardaki gerilim düşer ve uç kısımlar sönükleşir. Genel kural:

1. 12 V şeridi tek uçtan en fazla yaklaşık 5 m, 24 V şeridi 5–10 m besleyin (üretici verisine bakın).
2. Daha uzun hatlarda şeridi iki uçtan ya da ortadan besleyin; şeritleri art arda ekleyip tek uçtan beslemeyin.
3. Sürücüden şeride giden kabloyu kısa tutun ya da kesitini büyütün.
4. Şeridi yalnız makas işaretli noktalardan kesin.

Profil ve difüzör

Alüminyum profil şeridin ısısını dağıtır, ömrünü uzatır ve düz bir montaj yüzeyi sağlar. Profil tipleri:

• Sıva üstü: Yüzeye vidalanır ya da yapıştırılır.
• Sıva altı: Alçı ya da mobilyanın içine gömülür, yüzeyle aynı hizada kalır.
• Köşe profili: Dolap köşesi ve 45° ışık için.

Difüzör opal (süt beyazı) ise noktaları gizler, şeffafsa daha fazla ışık geçirir ama noktalar görünür. Gizli tavanda şerit yukarı ve duvara doğru bakacak şekilde yerleştirilir; detaylar gizli ışık nasıl yapılır rehberinde.

Sitemizdeki şerit LED'ler

Şerit LED kategorimizde Lamptime şerit LED'ler ve LED bar profilleri bulunur. Lamptime BS24 24 V ile çalışır; 60, 120 ve 168 LED/m seçenekleri, seçeneğe göre metre başına 14 W ya da 5 W güç değeri vardır. Lamptime BS12 12 V, 60 LED/m'dir. İkisi de IP20, CRI 80, Class III'tür; ışık rengi 2700K'den 6500K'e kadar seçilir ve 5 metrelik makara hâlinde satılır. İç mekân ve kuru alanlar içindir.

• → Şerit LED trafo hesabı
• → Gizli ışık nasıl yapılır?
• → Mutfak aydınlatması
• → Dimmer ve dim edilebilir LED
• → LED sürücü seçimi
• → Şerit LED ürünleri
• → Lineer aydınlatma