Gizli ışık nasıl yapılır? Şerit LED, profil, sürücü ve lineer aydınlatma

Yazan Engin Demirel · Elektrik teknikeri, usta öğretici · 12 yıl tecrübe

Kısa cevap: Gizli ışık, ışık kaynağının görünmediği, ışığın tavana ya da duvara yansıyarak yayıldığı dolaylı aydınlatmadır. Asma tavanın kenarındaki kanala 24 V şerit LED (tercihen alüminyum profil ve difüzörle) yerleştirilir ve LED, gücünün en az %20 üstünde bir sürücüyle (trafo) beslenir. Doğrudan ve düzgün bir ışık çizgisi isteniyorsa şerit LED yerine hazır lineer armatür kullanılır.

Gizli ışık ne işe yarar?

Gizli ışık mekâna derinlik katar, tavanı yüksek gösterir ve göz kamaştırmayan yumuşak bir ortam ışığı verir. Salon, yatak odası, koridor, TV ünitesi arkası, merdiven ve mutfak dolabı üstü en çok kullanılan yerlerdir. Tek başına çalışma ışığı için yeterli değildir; spot ya da lineer armatürlerle birlikte planlanır.

Malzeme listesi

Şerit LED: Gizli ışıkta 24 V şerit tercih edilir. Aynı güçte daha az akım çektiği için uzun hatlarda gerilim düşümü ve renk farkı azalır; 12 V şerit kısa mesafeler içindir. Nokta görüntüsü istenmiyorsa COB (noktasız) şerit seçilir.
Alüminyum profil ve difüzör: Isıyı dağıtarak LED ömrünü uzatır ve ışığı düzgün yayar. Tavanı açıkta kalan uygulamalarda profil, kanalın içinde görünmez kalır.
LED sürücü (trafo): Şerit LED'in toplam gücünün en az %20 üstünde seçilir. Örneğin 10 metre × 14,4 W = 144 W şerit için 180 W ve üzeri sürücü kullanılır. Dim edilecekse dim edilebilir sürücü gerekir.
Kablolama: Sürücü ile şerit arasındaki hat kısa tutulur; uzun hatlarda şerit iki uçtan beslenir.

Kaç watt ve hangi ışık rengi?

Ortam ışığı için metre başına 9,6–14,4 W (yaklaşık 800–1.400 lümen/metre) şerit çoğu salon ve yatak odasında yeterlidir. Daha parlak bir etki ya da yüksek tavan için 19–24 W/m şeritler kullanılır. Işık rengi olarak oturma alanlarında 2700–3000 K sıcak beyaz, mutfak ve çalışma alanlarında 4000 K nötr beyaz tercih edilir. Aynı mekânda bütün kaynakların aynı Kelvin'de olması gerekir.

Uygulama adımları

Asma tavan kanalını LED'in görünmeyeceği ve ışığın tavana yayılabileceği biçimde planlayın: LED ile tavan arasında en az 10–15 cm mesafe ışığın düzgün yayılmasını sağlar.
Şeridi profile yapıştırın; köşelerde şeridi bükmek yerine kesip bağlantı parçası ya da lehimle birleştirin (yalnızca makas işaretli yerlerden kesilir).
Sürücüyü servis yapılabilecek bir yere koyun: alçının içine kapatılan sürücü arızada tavanın kırılmasına yol açar. Erişim kapağı ya da dolap içi idealdir.
Uzun hatlarda (24 V'ta yaklaşık 5 metreyi aşan) şeridi iki uçtan ya da ortadan besleyin.
İlk çalıştırmada renk ve parlaklığın hat boyunca eşit olduğunu kontrol edin.

Şerit LED mi, lineer armatür mü?

Şerit LED dolaylı (yansıyan) ışık için en esnek ve ekonomik çözümdür. Doğrudan ışık veren, düz bir çizgi gibi görünen, sıva altı ya da sıva üstü monte edilen lineer armatürler ise ofis, mutfak, koridor ve modern salonlarda hem dekoratif hem işlevsel aydınlatma sağlar; sürücüleri ve ısı yönetimi gövdeye göre tasarlandığı için kurulumu daha kolaydır. Çoğu projede ikisi birlikte kullanılır.

Bursa'da gizli ışık, lineer ve magnet aydınlatma projeleri için ENGN ekibi keşif yaparak malzeme listesini çıkarır.

Sıkça Sorulan Sorular

Gizli ışık nedir?

Işık kaynağının görünmediği, ışığın tavana ya da duvara yansıyarak yayıldığı dolaylı aydınlatmadır. Genellikle asma tavan kenarındaki kanala yerleştirilen şerit LED ile yapılır.

Gizli ışık için 12 V mı, 24 V şerit LED mi?

24 V şerit LED tercih edilir. Aynı güçte daha az akım çektiği için uzun hatlarda gerilim düşümü ve renk farkı azalır. 12 V şerit kısa mesafeler içindir.

Şerit LED için kaç watt trafo gerekir?

Şeridin toplam gücünün en az %20 üstünde. Örneğin 10 metre 14,4 W/m şerit 144 W eder; 180 W ve üzeri bir sürücü kullanılır.

Asma tavan olmadan gizli ışık yapılır mı?

Evet. Tavana ya da duvara monte edilen alüminyum profiller, kartonpiyer içine gizlenen profiller ya da sıva üstü lineer armatürlerle asma tavan olmadan da dolaylı ışık yapılabilir.

Gizli ışığın trafosu nereye konur?

Servis yapılabilecek bir yere: erişim kapağının arkasına ya da dolap içine. Alçının içine kapatılan sürücü arıza durumunda tavanın kırılmasını gerektirir.

Gizli ışık için hangi ışık rengi seçilmeli?

Oturma alanlarında 2700–3000 K sıcak beyaz, mutfak ve çalışma alanlarında 4000 K nötr beyaz uygundur. Aynı mekânda bütün ışık kaynakları aynı Kelvin değerinde olmalıdır.