Kasım'a özel: %20 + peşin fiyatına 6 taksit

Hareket sensörlü aydınlatma: sensör çeşitleri, bağlantı şeması ve ayarlar

Rehberler · 7 Eki 2026

Hareket sensörlü aydınlatma: sensör çeşitleri, bağlantı şeması ve ayarlar

Yazan Engin Demirel · Elektrik teknikeri, usta öğretici · 12 yıl tecrübe

Kısa cevap: Hareket sensörü, algıladığı harekette ışığı yakar ve ayarlanan süre sonunda söndürür. Bağlantıda şebekenin fazı (L) ve nötrü (N) sensöre girer; sensörün anahtarlı çıkışı (L' ya da L-out) lambaya gider, lambanın nötrü N'ye bağlanır. Koridor, merdiven, otopark ve WC gibi geçiş alanlarında enerjiyi ciddi oranda azaltır. Bağlantı, sigorta kapatılarak yetkili bir elektrikçi tarafından yapılmalıdır.

Sensör çeşitleri: PIR mi, mikrodalga mı?

  • PIR (pasif kızılötesi): İnsan vücudunun yaydığı ısının hareketini algılar. Sensörün önünden yana doğru geçen hareketi en iyi algılar; camın arkasını görmez. Ev, merdiven ve dış mekân için en yaygın ve ekonomik türdür.
  • Mikrodalga (radar): Yaydığı dalganın yansımasındaki değişimi ölçer; küçük hareketleri ve doğrudan karşıya yürümeyi daha iyi algılar, ince plastik ve alçıpanın arkasından da çalışır. Bu yüzden armatürün içine gizlenebilir; ancak duvar arkasındaki hareketle istenmeden yanabileceği için hassasiyeti iyi ayarlanmalıdır.
  • Varlık (presence) sensörü: Ofislerde masada oturan kişinin küçük hareketlerini de algılayan, daha hassas bir türdür.

Hareket sensörü bağlantı şeması

  • L (faz): Sigortadan gelen faz hattı sensörün L girişine.
  • N (nötr): Nötr hattı sensörün N girişine ve lambanın nötrüne.
  • L' / L-out (anahtarlı çıkış): Sensörün çıkışı lambanın faz ucuna.
  • Topraklama (PE): Metal gövdeli armatürlerde toprak hattı armatüre bağlanır.

Işığı istendiğinde sürekli yakmak için sensör çıkışına paralel bir anahtar (bypass) eklenebilir. Birden fazla sensörün aynı lambaları yakması gerekiyorsa sensör çıkışları üretici şemasına göre paralel bağlanır.

Sensör uçları ve kablo renkleri: hangisi nereye bağlanır?

Sensördeki uçKablolu sensörde tipik renkNereye bağlanır
L (faz girişi)Kahverengi (eski tesisatta siyah ya da gri)Sigortadan gelen faz
N (nötr)MaviNötr hattı; lambanın nötrü de buraya
L' / L-out / A / ↓ (çıkış)Kırmızı ya da siyahLambanın faz ucu
PE (toprak)Sarı-yeşilArmatürün toprak ucu; sensörden geçmez, klemensle birleştirilir

Mini (gömme) hareket sensörleri ve tavan tipi 360° sensörler de aynı üç uçla bağlanır. Renkler üreticiye göre değişebilir; bağlamadan önce sensörün etiketindeki şemaya bakın.

Lambaya sensör nasıl bağlanır? 6 adımda

  1. Sigortayı kapatın ve kontrol kalemi ya da ölçü aletiyle hatta gerilim olmadığını doğrulayın.
  2. Buattaki kabloları ayırın: sigortadan gelen faz (L), nötr (N) ve lambaya giden kablo. Sensörü anahtarın yerine takacaksanız buatta nötr olmalıdır.
  3. Sensörün L girişine fazı, N girişine nötrü bağlayın.
  4. Sensörün L' çıkışını lambanın faz kablosuna bağlayın; lambanın nötrü N'de kalır.
  5. Toprak kablosunu metal gövdeli armatüre bağlayın, klemensleri sıkın ve kapağı kapatın.
  6. Sigortayı açın. TIME'ı en kısa süreye, LUX'u gündüz denemesi için en yüksek değere alın ve algılama alanında yürüyerek deneyin. Sonra süreyi ve ışık eşiğini kalıcı değerlere ayarlayın.

Çizimli bağlantı şeması: tek sensör, tek lamba

Hareket sensörü bağlantı şeması: sigortadan gelen L ve N sensöre, sensörün L' çıkışı lambaya, lambanın nötrü N'ye
Hareket sensörü bağlantı şeması: sigortadan gelen L ve N sensöre, sensörün L' çıkışı lambaya, lambanın nötrü N'ye

Kablo renkleri: Yeni tesisatta faz kahverengi (eski tesisatta siyah ya da gri), nötr mavi, toprak sarı-yeşildir. Kablolu sensörlerde çoğunlukla kahverengi L, mavi N, kırmızı ya da siyah kablo L' (lambaya giden çıkış) olur. Üreticiler farklı renk kullanabildiği için sensörün etiketindeki şemayı esas alın. Eski tesisatta siyah kablo hem sigortadan gelen faz hem lambaya giden çıkış olabilir; bağlamadan önce kontrol kalemi ya da ölçü aletiyle sürekli fazın hangisi olduğunu ölçün, sonra sigortayı kapatıp bağlayın.

İki kablolu (nötrsüz) sensörler anahtar yerine takılır ve lamba üzerinden beslenir; LED'lerle kullanıldığında söndükten sonra hafif parlama ya da titreme görülebilir. Bu yüzden LED aydınlatmada nötrlü, üç uçlu (L, N, L') sensörler tercih edilir.

İki sensör tek lamba bağlantısı

İki sensör tek lamba bağlantı şeması: iki sensör aynı L ve N'ye bağlanır, L' çıkışları birleşip lambaya gider
İki sensör tek lamba bağlantı şeması: iki sensör aynı L ve N'ye bağlanır, L' çıkışları birleşip lambaya gider

Uzun koridorda, iki girişli merdivende ya da L şeklindeki holde tek sensör her yeri görmez. Bu durumda iki sensör aynı lambaları yakar:

  1. Her iki sensörün L girişi aynı sigortadan gelen faza bağlanır.
  2. Her iki sensörün N girişi nötre bağlanır.
  3. Sensörlerin L' çıkışları birleştirilip lambaya gider; hangisi hareket görürse ışık yanar.

Dikkat: Sensörler mutlaka aynı fazdan beslenmelidir; farklı fazlar L' ucunda birleşirse kısa devre olur. Röle çıkışlı sensörler paralel bağlanabilir; elektronik (triyak) çıkışlı bazı sensörlerde bu yapılmaz. Ürün kılavuzunda paralel bağlantıya izin verildiğini kontrol edin. Üç ve daha fazla sensörde ya da büyük yüklerde sensörler bir kontaktörü (ya da merdiven otomatiğini) sürer, lambalar kontaktörden beslenir.

Sensöre anahtar ekleme: ışığı sürekli yakmak

Sensöre paralel anahtar bağlantı şeması: anahtar sensörün L girişi ile L' çıkışı arasına bağlanır
Sensöre paralel anahtar bağlantı şeması: anahtar sensörün L girişi ile L' çıkışı arasına bağlanır

Temizlik ya da uzun süreli çalışma için ışığı sürekli yakmak istenebilir. Bunun için normal bir anahtar, sensörün L girişi ile L' çıkışı arasına paralel bağlanır. Anahtar kapalıyken sensör çalışır; açıldığında lamba sensörden bağımsız olarak sürekli yanar.

Mini ve armatür içi sensörler

Asma tavana gömülen mini PIR ve mikrodalga sensörler de aynı L, N, L' mantığıyla bağlanır. Gövdeleri küçük olduğu için röle kapasiteleri de düşüktür; bağlanacak LED armatürlerin toplam gücünü etikette yazan değerle karşılaştırın. Sensörlü armatürlerde ise sensör armatürün içinde bağlıdır; armatüre yalnız L ve N (ve metal gövdede toprak) gelir.

Sensörlü lamba bağlantısı (sensör armatürün içinde)

Sensörlü tavan lambası, aplik ya da projektörde sensör armatürün içinde bağlıdır. Armatüre yalnız L (faz), N (nötr) ve metal gövdede toprak gelir; ayrı bir L' ucu yoktur. Mevcut bir lamba yerine takılıyorsa duvardaki anahtardan gelen faz armatürün L ucuna bağlanır.

Anahtarla birlikte kullanırken anahtar sürekli açık kalmalıdır; anahtar kapatılırsa sensör de enerjisiz kalır ve lamba yanmaz. Bazı modeller anahtar kısa aralıkla kapatılıp açılınca sürekli yanma moduna geçer; bu özellik ürün kılavuzunda yazar. Sensörlü armatürler acil durum ve sensörlü aydınlatma kategorisinde.

Tek sensörle birden fazla lamba

Bir sensör birden fazla lambayı yakabilir: lambalar sensörün L' çıkışına paralel bağlanır, her lambanın nötrü N'ye gider. Sınır, sensör etiketindeki yük değeridir. Akkor ve halojen için yazan değer (ör. 1.200 W) LED için geçerli değildir; LED sürücülerin ani akımı yüksek olduğundan LED sınırı çoğunlukla bunun 1/4–1/10'u kadardır (ör. "LED max. 200 W"). Toplam LED gücü sınırı aşıyorsa sensör çıkışı bir kontaktörü (röle) sürer, lambalar kontaktörden beslenir.

Ayarlar: TIME, LUX ve SENS

  • TIME (süre): Son algılanan hareketten sonra ışığın açık kalma süresi. Koridorlarda 1–3 dakika, merdivenlerde 2–5 dakika çoğunlukla yeterlidir.
  • LUX (ışık eşiği): Ortam yeterince aydınlıkken sensörün ışığı yakmasını engeller; gündüz gereksiz çalışmayı önler.
  • SENS (hassasiyet / menzil): Algılama mesafesi. Gereğinden yüksek ayar, yoldan geçen araçlarda ya da rüzgârda sallanan bitkilerde yanmaya yol açar.

Montaj yüksekliği ve konum

Tavan tipi 360° sensörler genellikle 2,5–4 metre yüksekliğe takılır ve bulunduğu noktanın çevresinde belirli bir çapı algılar. Duvar tipi 180° sensörler 1,8–2,5 metre yükseklikte en iyi sonucu verir. PIR sensörü, insanların algılama alanını yandan keseceği biçimde yerleştirin; ısıtıcı, klima menfezi ya da doğrudan güneş gören konumlardan uzak tutun.

LED lambalarla uyum

LED sürücüleri açılışta kısa süreli yüksek akım (ani akım) çeker. Sensörün röle kapasitesi, bağlanacak LED armatürlerin toplam gücüne ve ani akımına uygun olmalıdır; birçok LED armatürü tek sensöre bağlanacaksa yüksek ani akıma dayanıklı röleli sensör ya da kontaktör kullanılır. Bazı sensörler çalışmak için asgari yük ister; çok düşük güçlü LED'lerde titreme ya da sönmeme görülürse uygun bir sensör tipi seçilmelidir.

Nerelerde kullanılır?

  • Apartman ve site merdivenleri, koridorlar
  • Otopark, depo ve teknik odalar
  • WC, giyinme odası, kiler
  • Bahçe yolları, giriş kapıları ve garaj önü (saçak altında IP44, yağmura açık yerde en az IP54)

Sensörlü armatürler, ayrı sensör ve armatür kurulumuna göre daha az kablo ve işçilik gerektirir; yeni projelerde çoğunlukla tercih edilir.

Sensör doğru çalışmıyorsa: kontrol listesi

  • Gündüz hiç yanmıyor: LUX ayarı düşük; ortam ışığı eşiği aşıyor. Ayarı güneş/ay simgesine doğru çevirin.
  • Sürekli yanık kalıyor: TIME uzun, SENS yüksek ya da sensör ısı kaynağı, klima menfezi veya hareketli bir bitki görüyor. Paralel anahtar varsa açık konumda unutulmuş olabilir.
  • Kendi kendine yanıyor: Mikrodalga sensör ince duvarın ya da kapının arkasındaki hareketi görüyor olabilir; hassasiyeti düşürün.
  • Söndükten sonra LED hafif parlıyor: Nötrsüz (iki kablolu) sensör ya da kablodaki kapasitif kaçak. Nötrlü sensör kullanın.
  • Kısa süre sonra bozuluyor: Çok sayıda LED sürücünün açılış akımı röleyi yıpratıyor. Yükü azaltın ya da kontaktör kullanın.

Sorun sürerse ya da bağlantıdan emin değilseniz sigortayı kapatıp işi yetkili bir elektrikçiye bırakın.

Sıkça Sorulan Sorular

Hareket sensörü nasıl bağlanır?

Faz (L) ve nötr (N) sensöre girer; sensörün anahtarlı çıkışı (L') lambanın fazına, lambanın nötrü N'ye bağlanır. Metal gövdeli armatürde toprak hattı da bağlanır. Bağlantı sigorta kapatılarak elektrikçi tarafından yapılmalıdır.

PIR ve mikrodalga sensör arasındaki fark nedir?

PIR, vücut ısısının hareketini algılar ve camın arkasını görmez. Mikrodalga sensör yansıyan dalgadaki değişimi ölçer, küçük hareketleri daha iyi algılar ve ince plastik ya da alçıpanın arkasından da çalışır.

Sensörlü lamba ne kadar süre yanık kalır?

TIME ayarıyla belirlenir; genellikle birkaç saniyeden 15 dakikaya kadar ayarlanabilir. Koridorlarda 1–3, merdivenlerde 2–5 dakika çoğunlukla yeterlidir.

Hareket sensörü gündüz neden yanmaz?

LUX ayarı, ortam ışığı belirlenen seviyenin üstündeyken lambanın yanmasını engeller. Gündüz de yanması isteniyorsa LUX ayarı en üste (gün ışığı) alınır.

Hareket sensörü kaç metreye takılmalı?

Tavan tipi 360° sensörler genellikle 2,5–4 metreye, duvar tipi 180° sensörler 1,8–2,5 metreye takılır.

Sensör LED lambayla çalışır mı?

Evet, ancak sensörün röle kapasitesi LED sürücülerin açılıştaki ani akımına uygun olmalıdır. Çok sayıda LED armatür bir sensöre bağlanacaksa yüksek ani akıma dayanıklı sensör ya da kontaktör kullanılır.

İki sensör bir lambaya nasıl bağlanır?

İki sensörün L girişi aynı faza, N girişleri nötre bağlanır; L' çıkışları birleştirilip lambaya gider. Sensörler aynı fazdan beslenmeli ve kılavuzda paralel bağlantıya izin verilmiş olmalıdır.

Hareket sensörü kablo renkleri nedir?

Çoğu sensörde kahverengi kablo faz (L), mavi kablo nötr (N), kırmızı ya da siyah kablo lambaya giden çıkıştır (L'). Renkler markaya göre değişebildiği için sensör etiketindeki şemayı esas alın.

Hareket sensörüne anahtar eklenir mi?

Evet. Anahtar sensörün L girişi ile L' çıkışı arasına paralel bağlanır. Anahtar açıldığında ışık sürekli yanar, kapatıldığında sensör yeniden devreye girer.

Sensörlü lamba nasıl bağlanır?

Sensörü içinde olan lambaya yalnız faz (L), nötr (N) ve metal gövdede toprak bağlanır. Duvardaki anahtar varsa sürekli açık kalmalıdır; kapatılırsa sensör çalışmaz.

Mini hareket sensörü nasıl bağlanır?

Mini sensörler de L, N ve L' uçlarıyla bağlanır: kahverengi kablo faza, mavi nötre, kırmızı ya da siyah çıkış kablosu lambanın fazına. Röle kapasiteleri düşük olduğu için LED gücünü etiketle karşılaştırın.

Sensörün L' ucu nedir?

L' (L-out, bazen A ya da ok işareti) sensörün anahtarlı çıkışıdır. Sensör hareket algılayınca bu uçta faz olur ve lambanın faz ucuna bağlanır.

Bir sensöre kaç lamba bağlanır?

Lambaların toplam gücü sensör etiketindeki yük sınırını aşmadığı sürece birden fazla lamba paralel bağlanabilir. LED için ayrı ve daha düşük bir sınır yazar; aşılıyorsa sensör bir kontaktörü sürer.

Sensörlü lamba anahtarla birlikte kullanılır mı?

Evet, ama anahtar sürekli açık kalmalıdır; sensör enerjisini anahtardan alır. Işığı sürekli yakmak için sensöre paralel ayrı bir anahtar eklenebilir.