Banyo aydınlatması: IP bölgeleri (0, 1, 2), ayna ışığı ve spot seçimi

Yazan Engin Demirel · Elektrik teknikeri, usta öğretici · 12 yıl tecrübe

Kısa cevap: Banyo, suya yakınlığa göre bölgelere ayrılır (IEC 60364-7-701). Bölge 0 küvetin ya da duş teknesinin içidir: yalnız IPX7 ve 12 V (SELV) armatür. Bölge 1 küvet/duş alanının üstünde 2,25 m yüksekliğe kadardır: en az IPX4 (su jeti varsa IPX5). Bölge 2, bölge 1'in 60 cm çevresidir: en az IPX4. Bu bölgelerin dışında özel şart yoktur ama banyonun tamamında IP44 armatür tercih etmek en güvenlisidir. Banyo hatları 30 mA kaçak akım rölesiyle korunmalıdır.

Banyo bölgeleri

Bölge 0: Küvetin ya da duş teknesinin içi. Yalnız bu bölge için tasarlanmış IPX7 ve en fazla 12 V AC / 30 V DC (SELV) armatür; trafo bölge dışında.
Bölge 1: Küvet ya da duş teknesinin üstü, yerden 2,25 m'ye kadar (teknesiz duşta duş başlığından 1,2 m yarıçap). En az IPX4; duş jeti gelebilecek yerde IPX5.
Bölge 2: Bölge 1'in yatay olarak 60 cm dışı ve lavabo çevresi, 2,25 m yüksekliğe kadar. En az IPX4.
Bölge dışı: Kalan alan. Özel şart yok; buhara karşı IP44 önerilir.

IP kodunun ilk rakamı toza, ikinci rakamı suya karşı korumayı gösterir. X, o koruma için test yapılmadığı anlamına gelir; IP44 ve IP65 armatürler IPX4 şartını sağlar.

Tavan aydınlatması

Duşun üstünde: IP65 gömme spot ya da sıva üstü armatür. Doğrudan duş başlığının üstüne değil, biraz önüne koymak buharda yansımayı azaltır.
Genel ışık: Küçük banyoda 3–4 spot ya da tek bir IP44 tavan armatürü; yaklaşık 200 lüks.
Spotları lavabonun tam üstüne dizmeyin: ayna karşısında yüzde sert gölge yapar.

Ayna aydınlatması

Tıraş ve makyaj için en önemli ışık aynadır. Işık yüzü önden ve yanlardan, eşit aydınlatmalıdır:

Aynanın iki yanında göz hizasında dikey lineer armatür ya da aynanın üstünde aynadan biraz geniş lineer armatür.
Arkadan aydınlatmalı (LED'li) ayna ortam ışığı verir ama tek başına yüzü aydınlatmaz.
Renk: 3000–4000 K, renksel geriverim CRI 90 ve üzeri (ten rengi doğru görünür).

Ortam ve gece ışığı

Niş, raf ya da küvet çevresinde gizli LED şerit (bölgeye uygun IP sınıfında, 12–24 V, sürücüsü bölge dışında) sıcak bir ortam verir. Gece kullanımı için düşük seviyeli, hareket sensörlü bir ışık gözü yormaz.

Güvenlik

Banyonun bütün hatları 30 mA kaçak akım rölesiyle korunmalıdır.
Anahtar ve prizler bölge 0, 1 ve 2'nin dışında olmalı; tıraş makinesi prizi gibi özel ürünler hariç.
LED şerit ve 12 V armatürlerin sürücüleri nemsiz, ulaşılabilir bir yere konmalıdır.
Bölge kuralları ülkeye göre küçük farklar gösterebilir; tesisat yetkili elektrikçi tarafından yapılmalıdır.

ENGN, Bursa'da banyo ve ıslak hacimler için uygun armatür seçimi ve montaj hizmeti verir.

Sıkça Sorulan Sorular

Banyoda hangi IP sınıfı armatür kullanılmalı?

Bölge 0'da IPX7 (12 V), bölge 1 ve 2'de en az IPX4, duş jeti gelen yerde IPX5. Banyonun tamamında IP44 tercih etmek en güvenlisidir.

Duşun üstüne spot takılır mı?

Evet, bölge 1'e uygun en az IPX4, tercihen IP65 gömme spot takılır. Spot duş başlığının biraz önüne konursa buharda yansıma azalır.

Banyo bölge 1 nedir?

Küvetin ya da duş teknesinin üstünde yerden 2,25 m'ye kadar olan alandır; burada en az IPX4 armatür gerekir.

Banyo aynası nasıl aydınlatılır?

Aynanın iki yanında göz hizasında ya da üstünde lineer armatürle, yüzü önden ve eşit aydınlatarak; 3000–4000 K ve CRI 90 önerilir.

Banyoda LED şerit kullanılabilir mi?

Evet, bulunduğu bölgeye uygun IP sınıfında (ör. IP65/IP67) 12–24 V şerit ve bölge dışına konmuş sürücüyle.

Banyoda kaçak akım rölesi gerekli mi?

Evet, banyo hatları 30 mA kaçak akım rölesiyle korunmalıdır.