Tavan lambası çeşitleri: tavanınıza ve odanıza göre seçim

Kısa cevap: Tavan lambası seçiminde önce tavanı tanıyın. Asma tavan ya da alçıpan varsa sıva altı spot, sıva altı LED panel ve gömme lineer kullanılabilir. Beton tavanda sıva üstü LED tavan armatürü, sıva üstü spot, sıva üstü panel, magnet ray ya da ray spot seçilir. Koridor, merdiven ve bodrumda sensörlü tavan armatürü, banyoda bölgeye uygun IP sınıfı gerekir.

Önce tavanınıza bakın

Aynı oda için doğru tavan lambası, tavanın yapısına göre değişir.

• Asma tavan ya da alçıpan: Tavanın üstünde boşluk vardır. Sıva altı (gömme) spot, sıva altı LED panel ve gömme lineer profil kullanılabilir. Gömme ürünlerde tavan içi derinliği ve kesim ölçüsü önemlidir; bkz. asma tavan spot ölçüleri.
• Beton ya da sıvalı tavan: Gömme ürün için yer yoktur. Sıva üstü LED tavan armatürü (plafonyer), sıva üstü spot, sıva üstü LED panel, sıva üstü magnet ray ya da ray spot seçilir.
• Tavan yüksekliği: 2,5–2,8 metrelik konut tavanında yassı, tavana yakın ürünler rahat eder. 3 metre ve üzeri tavanda sarkıtlar, magnet ray sarkıtları ve dar açılı spotlar daha iyi sonuç verir. Fabrika ve depo gibi yüksek tavanlar ayrı bir konudur: etanj ve yüksek tavan armatürü.

Tavan lambası çeşitleri

• Sıva üstü LED tavan armatürü (plafonyer): Tavana doğrudan vidalanan, yuvarlak ya da kare yassı armatür. Beton tavanda en pratik çözümdür. Koridor, giriş, çocuk odası ve yatak odasında genel ışık verir.
• Sıva altı spot: Asma tavana gömülür, yalnız çerçevesi görünür. Odaya düzenli aralıklarla dağıtılarak genel ışık, belli noktalara yönlendirilerek vurgu ışığı sağlar. Bkz. spot lamba çeşitleri.
• Sıva üstü spot: Silindir ya da küp gövdeli, tavana oturan spot. Beton tavanda spot görünümü isteyenler için uygundur.
• LED panel: 60x60, 30x60, 30x120 cm ve yuvarlak/kare küçük ölçüleri vardır. Sıva altı, clip-in ve sıva üstü modelleri olur. Ofis, mutfak, mağaza ve çalışma odasında düzgün, gölgesi az ışık verir.
• Lineer aydınlatma: İnce uzun profil armatür. Sıva üstü, sıva altı ve sarkıt modelleri vardır; modern salon, mutfak adası ve ofiste çizgi şeklinde ışık verir. Bkz. lineer aydınlatma seçimi.
• Magnet ray: Tavana ya da tavana gömülü bir raya mıknatısla takılan spot, lineer ve sarkıt modülleri. Armatürü sonradan yerinden kaydırabilir, değiştirebilirsiniz. Bkz. magnet ray nedir.
• Ray spot: Klasik monofaze ya da trifaze ray üzerine takılan spotlar. Mağaza, showroom ve galeri gibi yerlerde yaygındır. Bkz. magnet ray mı ray spot mu.
• Sarkıt: Tavandan kabloyla sarkan armatür. Yemek masası, mutfak adası ve yüksek tavanlı salonlarda kullanılır; asıl ışığı masa yüzeyine verir.
• Sensörlü tavan armatürü: Hareket algılayınca yanar, bir süre sonra kendiliğinden söner. Apartman merdiveni, koridor, bodrum, depo ve tuvalette enerji tasarrufu sağlar.

Sensörlü tavan armatürü: IR mi RF mi?

Sensörlü tavan armatüründe iki sensör türü yaygındır:

• IR (kızılötesi): Vücut ısısındaki değişimi algılar, görüş alanındaki hareketlere tepki verir. Küçük alanlar ve tuvalet için yeterlidir.
• RF (mikrodalga, radar): Yansıyan radyo dalgalarıyla hareketi algılar, difüzörün arkasından da çalışır, daha hassastır. Merdiven ve uzun koridorlarda yaygın tercih edilir.

Süre, ışık eşiği (lüks) ve hassasiyet çoğu modelde ayarlanır. Bağlantı ve ayarların ayrıntısı için hareket sensörlü aydınlatma rehberine bakın. Ayrı bir sensörü mevcut armatüre bağlamak da mümkündür; ancak tek parça sensörlü armatür daha az bağlantı ve daha temiz görünüm demektir.

Banyo ve nemli alanlar

Banyoda tavan lambası duş ve küvete olan mesafeye göre seçilir. Su sıçrayabilecek bölgede IP44 ve üzeri, doğrudan duş üstünde daha yüksek koruma ve düşük gerilimli çözümler aranır. Bölgelerin ayrıntısı için banyo aydınlatması ve IP bölgeleri rehberine bakın. Nemli bodrum, otopark ve dış mekân saçağında IP65 sınıflı ürünler tercih edilir.

Oda başına kaç watt, kaç lümen?

Watt artık ışık miktarını göstermez; bakılması gereken değer lümendir. Kabaca yol gösterici olarak, LED ürünler watt başına yaklaşık 80–110 lümen verir.

• Yatak odası ve oturma odası: Genel ışık için metrekare başına yaklaşık 100–150 lümen.
• Mutfak, banyo, çalışma odası: Metrekare başına yaklaşık 200–300 lümen.
• Koridor ve merdiven: Metrekare başına yaklaşık 80–120 lümen yeterli olur.

Örnek: 15 m² oturma odası için yaklaşık 1.500–2.250 lümen, yani LED'de kabaca 15–25 W toplam güç. Bunlar yaklaşık değerlerdir; tavan rengi, mobilya ve ışık açısı sonucu değiştirir. Hesabın adım adım yapılışı aydınlatma hesabı rehberinde. Işık rengi için yaşam alanlarında 2700–3000 K, çalışma alanlarında 4000 K yaygındır; bkz. lümen, watt ve renk sıcaklığı.

Salonda tek bir orta lamba yerine spot, lineer ve gizli ışığı katmanlı kullanmak isteyenler için salon aydınlatması rehberi ayrıntılı örnekler veriyor.

Montaj: buat, bağlantı ve ağırlık

• Tavan buatı: Lambanın yeri buatın yerine göre seçilir. Buat yoksa ya da yanlış yerdeyse hat uzatılır; bu iş tesisata müdahale demektir.
• Bağlantı: Faz, nötr ve toprak iletkenleri armatürün klemensine bağlanır. Metal gövdeli (sınıf I) armatürde toprak bağlantısı mutlaka yapılmalıdır.
• Ağırlık: Hafif plafonyer ve paneller vidayla tutar. Ağır sarkıt ve büyük armatürler için dübel ve tavanın taşıyıcılığı kontrol edilmeli; alçıpana ağır yük doğrudan asılmaz.
• Sürücü: LED panel ve lineerlerde sürücü armatürün içinde ya da tavan arasında durur, ulaşılabilir olmalıdır.

Elektrik bağlantısını sigortayı kapattıktan sonra yetkili bir elektrikçinin yapmasını öneririz.

Sitemizdeki tavan armatürlerinden örnekler

• Sıva üstü LED panel: Lamptime PB13 backlight sıva üstü panel (60x60 cm'de 28, 36, 42 W; 30x60 ve 30x120 cm ölçüleri, IP40), Lamptime PE12 slim sıva üstü panel, nemli alan için IP65'li Lamptime PH12.
• Yuvarlak ve kare sıva üstü LED tavan armatürü: Lamptime DS12 (yuvarlak) ve DS13 (kare) slim modeller Ø118 mm'den 300 mm'ye 6–24 W; Lamptime DB12 backlight yuvarlak modelde IP40 ve IP65 seçenekleri var.
• Sensörlü tavan armatürü: Lamptime ES12 RF sensörlü (Ø350 mm, 16 W), ES13 RF sensörlü IP65 (Ø326 mm, 18 W), ES10 IR sensörlü (Ø300 mm). Hepsi acil durum ve sensörlü aydınlatma kategorisinde.
• Sıva üstü spot: Lamptime DC23 (Ø50 mm, 8 W) ve DC25 kare spot; Molled Verona ve Square serisi sıva üstü spotlar.
• Sıva altı spot: Kendi ürünümüz ENGN Vion, Ø92 mm kesimle asma tavana takılan GU10 duylu gömme spottur; tekli ve ikili, yuvarlak ve kare modelleri var.

Bursa Nilüfer'deki mağazamızda ürünleri yakından görebilirsiniz.

• → Spot lamba modelleri
• → LED panel modelleri
• → Lineer aydınlatma
• → Magnet aydınlatma