Etanj armatür ve yüksek tavan (high bay) armatürü: nerede kullanılır, nasıl seçilir?

Kısa cevap: Etanj, Fransızca "sızdırmaz" (étanche) kelimesinden gelir; etanj armatür toza ve suya karşı korumalı (genellikle IP65) LED armatürdür. Otopark, depo, bodrum, garaj, soğuk oda ve yıkama alanları gibi nemli ve tozlu yerlerde kullanılır. 6 metre ve üzeri tavanlarda (fabrika, depo, spor salonu) ise yüksek güçlü yüksek tavan (high bay) armatürleri kullanılır; güç, ışık açısı ve aralık tavan yüksekliğine ve gereken lüks değerine göre seçilir.

Etanj armatür

• Koruma: En az IP65 (toz geçirmez, su jetine dayanıklı) ve darbeye karşı IK08 ve üzeri. Gövde ve difüzör çoğunlukla polikarbonattır.
• Boylar ve güç: Yaygın boylar 60, 120 ve 150 cm'dir; güç çoğunlukla 18–60 W arasındadır. Örneğin 120 cm'lik bir LED etanj armatür 36 W civarındadır.
• Kullanım yerleri: Kapalı otoparklar, depolar, bodrum ve sığınaklar, garajlar, merdiven altları, teknik odalar, tarım ve hayvancılık binaları, araç yıkama ve soğuk odalar.
• Seçenekler: Acil durum kiti (elektrik kesildiğinde belirli süre yanar), hareket sensörü ve DALI dim. Soğuk odalarda düşük sıcaklığa uygun sürücü, kimyasal ortamlarda (amonyak, klor) dayanımı belirtilmiş gövde gerekir.

Yüksek tavan (high bay) armatürü

Fabrika, depo, lojistik merkezi, spor salonu ve showroom gibi yüksek tavanlı alanlar için tasarlanmış yüksek güçlü armatürlerdir. İki ana tipi vardır:

• Yuvarlak (UFO) high bay: Açık alanlarda ve üretim bölümlerinde yaygın; 100–200 W ve üzeri.
• Lineer high bay: Raf koridorlarında ve uzun alanlarda ışığı koridor boyunca dağıtır.

### Işık açısı nasıl seçilir?

• 8–12 metre ve üzeri tavan: 60° dar açı, ışığı zemine yoğun ulaştırır.
• 5–8 metre tavan: 90° açı.
• Daha alçak tavan ya da geniş alan: 120° açı.
• Raf koridorları: dar ya da elips (koridor) optik, raf yüzlerini de aydınlatır.

### Kaç watt ve kaç adet?

Başlangıç için kabaca 6 metrede 100 W, 8 metrede 150 W, 10 metre ve üzerinde 200 W civarı armatürler değerlendirilir; armatürler arası mesafe çoğunlukla montaj yüksekliğinin 1–1,5 katıdır. Kesin sayı, alanın ölçüsüne ve gereken aydınlık düzeyine göre aydınlatma hesabıyla bulunur.

### Ne kadar ışık gerekir?

İş yerleri için EN 12464-1 standardı yaklaşık değerler verir: depo ve ambar alanlarında 100–150 lüks, paketleme ve sevkiyatta 300 lüks, montaj ve imalat işlerinde işin inceliğine göre 300–500 lüks ve üzeri. Ayrıca kamaşmayı sınırlamak (UGR) ve renksel geriverimin en az CRI 80 olması istenir.

Eski armatürden LED'e geçiş

Eski metal halide ya da floresan armatürlerin LED etanj ve high bay armatürlerle değiştirilmesi tüketimi belirgin şekilde düşürür, anında tam ışık verir ve bakım ihtiyacını azaltır. Sensör ve DALI ile gün ışığına ve kullanıma göre dim etmek tasarrufu artırır.

ENGN, Bursa'da fabrika, depo, otopark ve site projeleri için aydınlatma hesabı, armatür seçimi ve montaj hizmeti verir.

• → Endüstriyel aydınlatma
• → Bant armatürler
• → Acil durum ve sensörlü aydınlatma
• → IP koruma sınıfları