DC hızlı şarj istasyonu: kaç kW, şarj süresi nasıl hesaplanır, kimler kurar?

Kısa cevap: DC hızlı şarj istasyonu, şebekeden aldığı alternatif akımı kendi içinde doğru akıma çevirip bataryaya doğrudan veren şarj cihazıdır; bu yüzden aracın içindeki AC şarj cihazının sınırına takılmaz. İşletmelerde yaygın güçler 40 kW (tek soket) ve 80–200 kW (çoğunlukla çift soket) aralığıdır. Şarj süresi kabaca "eklenecek enerji (kWh) ÷ ortalama güç (kW)" ile bulunur, ama aracın kabul ettiği en yüksek DC güç ve şarj eğrisi sonucu belirler. Avrupa ve Türkiye'de DC soket standardı CCS2'dir. Kurulum için üç fazlı besleme, yeterli bağlantı gücü ve güce göre çoğu zaman güç artışı ya da trafo gerekir; işi yetkili elektrikçi ve mühendis yapmalıdır.

AC ile DC arasındaki temel farkı AC ve DC şarj farkı rehberimiz anlatır. Bu rehber DC istasyonun kendisine, güç seçimine, şarj süresine ve altyapıya odaklanır.

DC hızlı şarj istasyonu nasıl çalışır?

Elektrikli araç bataryası doğru akımla (DC) dolar. AC şarjda bu dönüşümü aracın içindeki şarj cihazı (on-board charger) yapar ve gücü çoğu araçta 11 ya da 22 kW ile sınırlıdır. DC istasyonda ise doğrultucu (güç modülleri) istasyonun kabinindedir. İstasyon araçla haberleşir, bataryanın gerilimini ve kabul edebildiği akımı öğrenir ve gücü buna göre ayarlar.

Bu yüzden DC istasyonlar büyük, ağır ve soğutma gerektiren cihazlardır. Güç modülleri ısınır; kabin fanlarla ya da sıvıyla soğutulur. DC şarj istasyonları için uluslararası temel standart IEC 61851-23'tür.

Kaç kW? 40 kW ile 80–200 kW arasındaki fark

• 40 kW (tek soket): Araçların 30–60 dakika ve daha uzun kaldığı kafe, restoran, otel, şehir içi otopark ve küçük akaryakıt istasyonları için uygundur. Altyapı ihtiyacı daha düşüktür; duvar ya da direk tipi olabilir.
• 80–120 kW: AVM, otel, filo deposu ve şehir içi şarj noktaları için yaygın aralıktır. Çift soketli modellerde iki araç aynı anda şarj olur.
• 160–200 kW: Otoyol dinlenme tesisleri ve yoğun akaryakıt istasyonları gibi 20–30 dakikalık molaların verildiği yerler için düşünülür. Altyapı ihtiyacı en yüksek gruptur.

Çift soketli istasyonlarda toplam güç iki soket arasında paylaşılır. Tek araç bağlıyken araç, kendi sınırına kadar daha yüksek güç alabilir; iki araç bağlandığında her birine düşen güç azalır. Paylaşım biçimi modele ve yazılım ayarına göre değişir.

Güç seçimini üç soru belirler: Araçlar istasyonda ne kadar kalıyor? Günde kaç şarj bekleniyor? Trafo ve bağlantı gücünüz ne kadar? Bu soruların cevabı yoksa en yüksek gücü almak çoğu zaman gereksiz altyapı maliyeti demektir.

Şarj süresi nasıl hesaplanır?

Kaba hesap şudur:

Şarj süresi (saat) ≈ eklenecek enerji (kWh) ÷ ortalama şarj gücü (kW)

Burada üç kritik nokta var:

1. Aracın DC kabul gücü sınırı: Araç, istasyonun gücünden bağımsız olarak kendi en yüksek DC şarj gücünü aşamaz. En fazla 50 kW kabul eden bir araç, 200 kW'lık istasyonda da yaklaşık 50 kW ile şarj olur. Bu değer aracın teknik bilgisinde "maksimum DC şarj gücü" olarak yazar.
2. Şarj eğrisi: Araç en yüksek gücü yalnız belli bir doluluk aralığında alır. Batarya dolmaya yaklaştıkça, özellikle %80'den sonra, araç gücü belirgin biçimde düşürür. Bu yüzden son %20 çoğu zaman ilk %80'e yakın süre alabilir.
3. %10–80 kuralı: Üreticiler DC şarj süresini genellikle %10'dan %80'e verir. Yolculukta en verimli kullanım da budur: %80'de ayrılıp bir sonraki istasyonda tekrar şarj etmek, %100'e kadar beklemekten daha hızlıdır.

Örnek: 60 kWh net bataryalı bir aracı %10'dan %80'e getirmek için yaklaşık 42 kWh gerekir.

• 40 kW istasyonda, araç 40 kW'ı tam kabul ediyorsa ortalama güç 40 kW'ın biraz altında kalır; süre yaklaşık 1 saat ile 1 saat 15 dakika arasıdır.
• 120 kW istasyonda, araç da 120 kW kabul ediyorsa ortalama güç eğri yüzünden daha düşük olur; süre çoğu zaman 30–40 dakika civarındadır.
• Aynı araç en fazla 50 kW kabul ediyorsa 120 kW istasyonda da süre 1 saate yakın kalır.

Soğuk havada batarya ısınana kadar güç düşük olabilir. Bu konuda kışın elektrikli araç kullanımı, genel süre hesapları için elektrikli araç şarj süresi rehberlerine bakın. Sık DC şarjın bataryaya etkisi ise hızlı şarj bataryaya zarar verir mi rehberinde.

CCS2 soket ve uyumluluk

CCS2 (Combo 2), Type 2 AC soketin altına iki kalın DC pini eklenmiş bağlantıdır. Avrupa'da ve Türkiye'de DC hızlı şarj destekli araçların büyük çoğunluğu CCS2 kullanır. Bazı eski modellerde görülen CHAdeMO bağlantısı artık yeni araçlarda nadirdir. DC istasyonlarda kablo istasyona sabittir; kullanıcı kendi kablosunu getirmez.

400 V ve 800 V mimarili araçların ikisi de geniş bir DC çıkış gerilim aralığına sahip istasyonla uyumludur. Soket tiplerinin tamamı için şarj kablosu ve soket tipleri rehberine bakın.

Kimler DC hızlı şarj istasyonu kurar?

• Akaryakıt istasyonları: Yol üstündeki sürücüye kısa molada menzil verir; market ve kafe satışını da destekler.
• Otel ve restoranlar: Misafir kalırken aracını şarj eder. Konaklamada AC çoğu zaman yeter; kısa ziyaret yapılan restoranda DC fark yaratır.
• AVM ve büyük mağazalar: Alışveriş süresi 1–2 saat olduğundan 80–120 kW çoğu zaman yeterlidir.
• Filo işletmeleri: Taksi, kargo, servis ve kiralama araçları gün içinde hızlıca şarj olmak zorundadır; vardiya arası DC şarj aracın yolda kalma süresini artırır.
• Siteler ve iş yerleri: Gece boyunca ya da mesai süresince park edilen yerlerde çoğu zaman AC yeterlidir. Ortak alana tek bir DC istasyon, sakinlerin ya da ziyaretçilerin acil ihtiyacı için düşünülebilir. Bu kurulumlar için siteye ve iş yerine şarj istasyonu kurmak ve binalarda şarj istasyonu yönetmeliği rehberlerine bakın.

Elektrik altyapısı: trafo, bağlantı gücü, kablo

DC istasyonun maliyetinde ve süresinde en belirleyici kalem çoğu zaman cihaz değil, altyapıdır. Genel çerçeve şöyledir:

• Üç fazlı besleme: DC istasyonlar üç fazlı şebekeden beslenir. Şebekeden çekilen güç, verim kayıpları nedeniyle çıkış gücünden biraz fazladır; kesin giriş gücü (kVA ve akım) cihazın teknik föyünde yazar.
• Bağlantı gücü: Mevcut bağlantı gücünüz istasyonu ve binanın diğer yüklerini birlikte karşılamalıdır. 40 kW'lık bir istasyon bazı işletmelerde güç artışıyla mevcut alçak gerilim bağlantısına eklenebilir; 80–200 kW ve birden fazla istasyonda çoğu zaman yeni ya da büyütülmüş trafo ve orta gerilim (OG) bağlantısı gerekir.
• Dağıtım şirketi: Güç artışı ve yeni bağlantı için bölgenizdeki elektrik dağıtım şirketine başvurulur; uygunluk, bağlantı noktası ve trafo durumu onlar tarafından değerlendirilir. Bu süreç çoğu zaman cihaz tesliminden uzun sürer, bu yüzden ilk adım olmalıdır.
• Kablo ve koruma: Kablo kesiti akıma, mesafeye, döşeme biçimine ve gerilim düşümüne göre hesaplanır. Panoda istasyona ait sigorta ya da kesici, üreticinin istediği kaçak akım koruması ve parafudr bulunur; topraklama ölçülür.
• Saha işleri: Direk tipi istasyon için beton kaide, kablo kanalı ya da boru, araç çarpmasına karşı bariyer, aydınlatma ve yağmur suyu drenajı planlanır.
• Haberleşme: İstasyonun şarj ağına bağlanması için Ethernet ya da mobil veri (4G) bağlantısı gerekir.

Elektrik projesi ve bağlantı işlemleri yetkili mühendis ve elektrikçi tarafından yapılmalıdır. Yük yönetimi (birden fazla istasyonda gücü paylaştırma) bağlantı gücü ihtiyacını azaltabilir ama yeterli altyapının yerini tutmaz.

Ücretli şarj, lisans ve OCPP

Kendi filonuzu ya da çalışanlarınızı ücretsiz şarj edecekseniz istasyon özel kullanımdadır. Halka açık, ücretli şarj hizmeti vermek ise EPDK'nın Şarj Hizmeti Yönetmeliği'ne tabidir: istasyon, lisanslı bir şarj ağı işletmecisinin ağında yer almalı ya da işletmeci kendi lisansını almalıdır. Roller, 2026 değişiklikleri ve fiyatlandırma kuralları şarj istasyonu açmak rehberimizde ayrıntılıdır; Türkiye'deki ağlar için Türkiye şarj ağları rehberine bakın.

İstasyonun bir ağa bağlanabilmesi için OCPP (Open Charge Point Protocol) desteği gerekir. OCPP 1.6J yaygın sürümdür, OCPP 2.0.1 daha yeni ve kapsamlıdır. Cihaz seçmeden önce çalışacağınız ağ işletmecisinin hangi sürümü desteklediğini sorun. Ayrıntı: OCPP nedir.

Kurulum adımları

1. İhtiyaç: Kimler şarj edecek, araçlar ne kadar kalacak, günde kaç şarj bekleniyor?
2. Keşif: Mevcut bağlantı gücü, pano, trafo, kablo güzergâhı ve istasyonun yeri incelenir.
3. Dağıtım şirketi başvurusu: Gerekirse güç artışı ya da yeni bağlantı süreci başlatılır.
4. Cihaz seçimi: Güç, soket sayısı, duvar ya da direk tipi, OCPP sürümü, IP sınıfı ve garanti.
5. Ağ işletmecisi: Ücretli hizmet verilecekse sözleşme ve entegrasyon.
6. Kurulum ve devreye alma: Kaide, kablo, pano, bağlantı, ölçümler, ağa bağlantı ve deneme şarjı.

Sitemizdeki DC hızlı şarj istasyonları

Sitemizde Bemis'in yerli üretim DC istasyonları var. Bemis BEVDC 40, tek CCS2 soketli 40 kW istasyondur; duvar tipi (600 × 320 × 900 mm) ve direk tipi (600 × 425 × 1770 mm) sürümleri vardır. Bemis BEVDC çift soketli seride 80, 120, 160, 180 ve 200 kW sürümler bulunur ve iki araç aynı anda şarj olur. İki seri de 380–480 V üç fazlı şebekeden beslenir, 150–1000 V DC çıkış verir, OCPP 1.6J / 2.0.1, RFID, Ethernet ve 4G destekler; gövde IP54'tür ve CE sertifikalıdır.

DC istasyonlarda kurulum projeye göre değiştiği için fiyat bilgisi ürün sayfasında yer alır; cihaz ve kurulumu kapsayan kesin tutar keşif sonrası teklifle verilir. ENGN, Bursa Nilüfer'deki mağazasından Bemis ürünlerini tedarik eder ve Bursa'da keşif ile kurulum yapar.

• → DC hızlı şarj istasyonları
• → Bemis BEVDC 40 kW DC hızlı şarj istasyonu
• → Bemis BEVDC 80–200 kW çift CCS2 istasyon
• → Şarj istasyonu kurulumu