Kaçak akım rölesi tipleri: AC, A, F ve B tipi farkı, şarj istasyonunda hangisi?

Yazan Engin Demirel · Elektrik teknikeri, usta öğretici · 12 yıl tecrübe

Kısa cevap: Kaçak akım rölesinin tipi, hangi biçimdeki kaçak akımı algılayabildiğini gösterir. AC tipi yalnız sinüs biçimli kaçakları, A tipi buna ek olarak elektronik cihazların darbeli DC kaçaklarını, F tipi invertörlü tek fazlı cihazların karışık frekanslı kaçaklarını, B tipi ise bunların hepsine ek olarak düz DC kaçakları algılar. Konutta A tipi, invertörlü çamaşır makinesi ve ısı pompası hatlarında F tipi, elektrikli araç şarjında B tipi (ya da 6 mA DC kaçak algılamalı şarj cihazı + A tipi) kullanılır.

Tipler ve algıladıkları

AC tipi: Yalnız alternatif (sinüs) kaçak akım. Elektronik cihazların çoğaldığı günümüz evlerinde yetersiz kalabilir.
A tipi: AC + darbeli DC kaçaklar (anahtarlamalı güç kaynakları, LED sürücüler, dimmerler). Konutlar için önerilen tip.
F tipi: A tipi + karışık frekanslı kaçaklar (invertörlü çamaşır makinesi, klima, ısı pompası, tek fazlı frekans konvertörü). Gereksiz atmaya karşı daha dayanıklıdır.
B tipi: F tipi + düz (smooth) DC kaçaklar. Elektrikli araç şarj cihazları, trifaze invertörler, güneş enerjisi sistemleri ve tıbbi cihazlarda gerekir.

Düz DC kaçak akım A tipi bir röleyi "kör" edebilir: röle bir arızada açmayabilir. B tipinin önemi buradan gelir.

Hassasiyet: 30 mA ve 300 mA

30 mA: Can güvenliği. Konutlarda, banyo, priz ve dış mekân hatlarında kullanılır.
300 mA: Yangın koruması. Ana girişte ya da büyük tesislerde, seçicilik için gecikmeli (S tipi) olarak kullanılır.
10 mA: Bazı özel ıslak hacim ve tıbbi uygulamalar.

Elektrikli araç şarjında hangi röle?

Şarj cihazı ve araç, arıza durumunda düz DC kaçak akım üretebilir. Bu yüzden şarj hattı için iki yol vardır:

B tipi 30 mA kaçak akım rölesi, ya da
Kendi içinde 6 mA DC kaçak akım algılaması (RDC-DD) olan şarj cihazı + A tipi 30 mA röle.

Birçok ev tipi şarj cihazında 6 mA DC algılama dahili olarak bulunur; ürünün teknik bilgisinde yazar. Şarj hattı ayrıca kendi sigortasıyla ayrı hat olarak çekilir.

Röle neden atar?

Gerçek kaçak: nemli buat ya da priz, hasarlı kablo, arızalı ısıtıcılı cihaz (termosifon, çamaşır makinesi, fırın).
Toplam kaçak: Aynı röleye bağlı çok sayıda elektronik cihazın küçük kaçakları toplanıp 30 mA'yı geçebilir. Hatları birden fazla röleye bölmek çözer.
Darbe: Yıldırım ya da şebeke darbeleri; parafudr ve darbeye dayanıklı (G/KV) röleler yardımcı olur.

Röle tekrar tekrar atıyorsa cihazları tek tek çıkararak arızalı olan bulunur; röle iptal edilmez.

Test butonu

Rölenin üzerindeki "T" butonu mekanizmanın çalıştığını gösterir; ayda ya da üç ayda bir basılması önerilir. Açma süresi ve akımı ise yetkili kişi tarafından kaçak akım test cihazıyla ölçülür.

ENGN, Bursa'da elektrik panosu düzenlemesi, kaçak akım koruması ve şarj istasyonu kurulumu hizmeti verir.

Sıkça Sorulan Sorular

A tipi ve AC tipi kaçak akım rölesi farkı nedir?

AC tipi yalnız sinüs biçimli kaçağı algılar; A tipi buna ek olarak elektronik cihazların darbeli DC kaçaklarını da algılar. Konutlarda A tipi önerilir.

B tipi kaçak akım rölesi nerede kullanılır?

Düz DC kaçak akım oluşabilecek yerlerde: elektrikli araç şarj cihazları, trifaze invertörler, güneş enerjisi sistemleri ve bazı tıbbi cihazlar.

Şarj istasyonu için hangi kaçak akım rölesi gerekir?

B tipi 30 mA röle ya da 6 mA DC kaçak algılamalı şarj cihazı ile birlikte A tipi 30 mA röle.

F tipi kaçak akım rölesi ne işe yarar?

İnvertörlü tek fazlı cihazların (çamaşır makinesi, klima, ısı pompası) karışık frekanslı kaçaklarını algılar ve gereksiz açmaya karşı daha dayanıklıdır.

30 mA mı 300 mA mı?

Can güvenliği için 30 mA, yangın koruması için 300 mA kullanılır. Konut hatlarında 30 mA zorunludur.

Kaçak akım rölesi neden sürekli atar?

Nemli buat/priz, hasarlı kablo, arızalı ısıtıcılı cihaz ya da aynı röledeki çok sayıda cihazın toplam kaçağı. Cihazları tek tek çıkararak arıza bulunur.