Temel topraklaması nasıl yapılır?

Yazan Engin Demirel · Elektrik teknikeri, usta öğretici · 12 yıl tecrübe

Kısa cevap: Temel topraklaması, bina temeli betonunun içine beton dökülmeden önce yerleştirilen, çevreyi dolaşan kapalı bir iletken halkadır. Yaygın uygulamada 30×3,5 mm galvanizli çelik şerit ya da 10 mm yuvarlak iletken kullanılır, yaklaşık 2 metrede bir temel demirine bağlanır ve bir bağlantı ucu (filiz) panoya doğru dışarı çıkarılır. Beton döküldükten sonra sonradan yapılamayacağı için, inşaatın en başında planlanır. Uygulama projeye göre yapılır, bitince topraklama direnci ölçülür.

Temel topraklaması neden önemli?

Güvenlik: Cihaz gövdesine kaçan akımın toprağa gitmesini ve kaçak akım rölesinin çalışmasını sağlayan yolun parçasıdır.
Kalıcılık: Beton içinde korunduğu için kazık tipi topraklamaya göre paslanmaya daha dayanıklıdır, ölçüm değerleri zamanla daha az değişir.
Maliyet: Temel açıkken yapmak ucuzdur; sonradan bina çevresine ayrı topraklama yapmak hem zor hem pahalıdır.
Ortak kullanım: Parafudr, data, şarj istasyonu ve dış cephe hatları aynı eşpotansiyel bara üzerinden birleştirilir.

Temel kavramlar ve ölçüm değerleri topraklama nedir, nasıl ölçülür rehberindedir.

Adım adım uygulama

Projeyi okuyun: Yeri, iletken türü ve bağlantı noktaları elektrik projesinde belirlenir. Proje sürecini elektrik projesi ve taahhüt süreci rehberinde anlattık.
Halkayı kurun: İletken temelin dış duvarlarının altında, çevreyi dolaşan kapalı bir halka olarak döşenir. Büyük temellerde iç bölümlere ara hatlar eklenerek göz büyüklüğü sınırlanır; yaygın referans en fazla yaklaşık 20×20 metredir.
Betonla kaplayın: İletken her yönden en az yaklaşık 5 cm betonla kaplanacak şekilde yerleştirilir; demirin üzerine ya da aralarına bağlanır, zemine değmez.
Demire bağlayın: Yaklaşık 2 metrede bir temel demirine kelepçe ya da kaynakla bağlanır. Şerit ek yerleri uygun ek parçasıyla yapılır.
Filiz çıkarın: Panoya ve ana eşpotansiyel baraya gidecek bağlantı ucu yeterli uzunlukta dışarı bırakılır (yaygın olarak en az 1,5 m). Beton dökülürken zarar görmesin diye işaretlenir ve korunur.
Beton öncesi kontrol: Sürekliliği ölçün, fotoğraflayın. Beton döküldükten sonra hata düzeltilemez.
Beton sonrası ölçüm: Bağlantılar tamamlanınca topraklama direnci ölçülür ve kaydedilir. Bu, rapor veren yetkili bir elektrikçi işidir.

Su yalıtımlı temellerde dikkat

Temelin altına ve yanlarına su yalıtımı ya da ısı yalıtımı yapıldıysa beton zeminden ayrılmış olur; içindeki iletken toprakla yeterli teması kuramayabilir. Bu durumda yalıtımın altına ya da temel dışına toprağa temas eden ayrı bir halka gerekir. Toprakla doğrudan temas eden kısımda galvanizli çelik yerine, korozyona dayanıklı paslanmaz çelik ya da bakır kullanılması yaygındır. Bu kararı inşaata başlamadan projede netleştirin.

Sık yapılan hatalar

Şeridi zemine ya da grobetonun üzerine serbest bırakmak.
Halkayı kapatmamak, köşelerde ek yapmamak.
Filizi kısa bırakmak ya da beton dökerken kaybetmek.
Dilatasyon derzlerinde iletkeni kesintiye uğratmak; derz geçişi esnek bağlantıyla yapılmalıdır.
Su yalıtımını hesaba katmamak.
Ölçüm yapmadan kapatmak.

Temel topraklaması yapılmamış binada ne olur?

Eski binalarda topraklama çoğunlukla sonradan kazıkla yapılır. Değer yeterli çıkmazsa kazık sayısı artırılır. Sigorta ve kaçak akım tarafını kaçak akım rölesi tipleri rehberinden, yenilemeyi ev elektrik tesisatı yenileme rehberinden okuyabilirsiniz.

Bursa'da villa ve konut

Bursa'da villa, konut ve sitelerde temel topraklamasından anahtar teslime elektrik işlerini yapıyoruz; elektrik projesini müşteri getirir.

Sıkça Sorulan Sorular

Temel topraklaması ne zaman yapılır?

Temel demiri bağlandıktan sonra, beton dökülmeden önce. Beton döküldükten sonra yapılamaz; bu yüzden inşaatın en başında planlanır.

Temel topraklamasında hangi malzeme kullanılır?

Yaygın olarak 30×3,5 mm galvanizli çelik şerit ya da 10 mm yuvarlak iletken. Toprağa doğrudan temas eden kısımlarda paslanmaz çelik ya da bakır tercih edilir. Kesin malzemeyi proje belirler.

Temel topraklaması kaç ohm olmalı?

Tek bir sayı yoktur; değer tesisin topraklama sistemine ve koruma düzenine göre yeterli olmalıdır. TT sistemlerde 30 mA kaçak akım rölesiyle RA × IΔn ≤ 50 V koşulu aranır. Ölçümü yetkili elektrikçi yapıp raporlar.

Su yalıtımlı temele topraklama nasıl yapılır?

Yalıtım betonu toprakla ayırdığı için beton içindeki iletken yeterli olmayabilir. Yalıtımın altına ya da temel dışına toprağa temas eden ayrı bir halka yapılır.

Temel topraklaması ile kazık topraklama farkı nedir?

Temel topraklaması beton içinde binanın çevresini dolaşan kapalı halkadır, inşaatta yapılır. Kazık topraklama, toprağa çakılan çubuklarla sonradan da yapılabilir.