Elektra vernieuwen in de woning: wanneer nodig en hoe gaat het?

Geschreven door Engin Demirel · Elektrotechnicus, meester-instructeur · 12 jaar ervaring

Kort antwoord: een installatie verdient aandacht als ze ouder is dan 25–30 jaar, de wandcontactdozen niet geaard zijn, er geen aardlekschakelaar in de groepenkast zit, groepen vaak uitslaan, stopcontacten en stekkers warm worden of verkleuren, of als er nieuwe grote verbruikers bijkomen zoals een airco, inbouwoven of laadpaal. Vernieuwen begint met meten: aardings-, isolatie- en aardlektests laten zien welke groepen kunnen blijven en welke vervangen moeten worden. In de meeste woningen levert een nieuwe groepenkast (30 mA aardlekbeveiliging, juiste automaten) samen met goede aarding de grootste veiligheidswinst op.

Tekenen van een oude installatie

De meeste wandcontactdozen zijn niet geaard.
Er zit geen aardlekschakelaar in de groepenkast, of hij schakelt niet af bij de testknop.
Oude schroefzekeringen of automaten die vaak uitslaan.
Stopcontacten, stekkers of schakelaars worden warm, verkleuren of knetteren.
Lampen flikkeren of worden zwakker als een groot apparaat aanslaat.
Verharde of gescheurde kabelisolatie; aluminium geleiders.
Te veel wandcontactdozen op één groep en veel stekkerdozen.

Eén van deze tekenen is al reden voor een controle door een installateur; warme en verkleurde verbindingen zijn een brandrisico.

Eerst meten: wat blijft, wat gaat eruit?

Aardingsmeting: is er aarding en is de weerstand laag genoeg?
Isolatiemeting: is de isolatie van de kabels in orde? Lage waarden wijzen op vochtige of versleten kabels.
Aardlektest: schakelt de aardlekschakelaar bij de juiste stroom en binnen de juiste tijd af?
Groepen- en belastingscontrole: welke automaat voedt welke groep, passen de doorsneden bij de belasting?

Afhankelijk van de uitkomst kunnen sommige groepen blijven en worden alleen groepenkast en eindpunten vernieuwd; in andere woningen moeten alle kabels eruit.

Gedeeltelijk of volledig?

Gedeeltelijk: nieuwe groepenkast, aardleiding, nieuwe wandcontactdozen en schakelaars in enkele ruimten, aparte groepen voor grote apparaten. De voordeligste weg als de kabels goed zijn en via bestaande buizen te vervangen zijn.
Volledig: alle groepen worden opnieuw aangelegd. Zinvol als kabels zonder buis in het stucwerk liggen of de isolatie slecht is, en vooral bij een renovatie die toch al gepland is (stucwerk, schilderen, keuken, badkamer).

Wat bij een vernieuwing hoort

Groepenkast: groepen over aparte automaten verdelen, 30 mA aardlekbeveiliging toevoegen (bij voorkeur type A) en zo nodig overspanningsbeveiliging. De meeste nationale normen, waaronder NEN 1010, eisen 30 mA aardlekbeveiliging voor groepen in woningen.
Aarding: een aparte beschermingsleiding (groen-geel), verbonden met de aarding van het gebouw, gaat naar elke wandcontactdoos en elke armatuur met metalen behuizing.
Groepen: doorsneden volgens de nationale norm en de belasting, aparte groepen voor oven, airco, boiler en laadpaal.
Kleurcode: fase bruin (driefasig bruin, zwart, grijs), nul blauw, aarde groen-geel. Oude en nieuwe kleuren door elkaar leidt bij onderhoud tot fouten.
Eindpunten: geaarde wandcontactdozen en nieuwe schakelaars; passende IP-klasse in natte ruimten.

Aansluitwaarde en driefase

Komen er nieuwe grote verbruikers bij (elektrische kookplaat, warmtepomp, laadpaal), dan is de aansluitwaarde bij de netbeheerder mogelijk ook te klein. Een verzwaring of overstap van eenfase naar driefase kan nodig zijn; dat beïnvloedt de keuze van groepenkast en kabels.

Vernieuwen in een bewoonde woning

Een volledige vernieuwing kan in een bewoond huis ruimte voor ruimte, zo gepland dat er 's avonds weer stroom is. Bij hakken ontstaan stof en lawaai en moeten meubels worden beschermd. Opbouwgoten beperken het hakwerk maar veranderen het uiterlijk; inbouw is netter.

Wat bepaalt de kosten?

Grootte van de woning en aantal punten (wandcontactdozen, schakelaars, lichtpunten)
Of kabels door buizen kunnen of er gehakt moet worden
Aantal en merk van de beveiligingen in de groepenkast
Of de aarding opnieuw moet worden aangelegd
Schakelmateriaal en armaturen
Of stucwerk en schilderwerk zijn inbegrepen

Een prijs hoort na opname en meting per post te worden gegeven.

Met ENGN in Bursa

In Bursa (Turkije) verzorgen wij elektrische installaties in villa's, woningen en kantoren, van fundering tot oplevering, en beoordelen we grotere renovaties bij de opname naar omvang. Details en offertes vindt u op onze pagina elektricien in Bursa.

Veelgestelde vragen

Hoe vaak moet elektra worden vernieuwd?

Er is geen vaste termijn; isolatie en verbindingen verouderen. Installaties ouder dan 25–30 jaar, zonder aarding of zonder aardlekschakelaar moeten worden gecontroleerd en zo nodig vernieuwd.

Kan elektra worden vernieuwd zonder hakken?

Liggen de kabels in buizen, dan kunnen ze vaak worden uitgetrokken en nieuwe door dezelfde buizen worden ingetrokken. Kabels zonder buis vragen hakwerk of opbouwgoten.

Is een aardlekschakelaar verplicht in een oudere woning?

De meeste normen eisen 30 mA aardlekbeveiliging voor groepen in woningen. Die toevoegen aan een oude groepenkast is de belangrijkste veiligheidsverbetering.

Wat als de wandcontactdozen niet geaard zijn?

Er moet een aardleiding worden aangelegd en de aarding van het gebouw worden gemeten. Geaarde apparaten op ongeaarde contactdozen vergroten het risico op een schok.

Moet je bij vernieuwen aan de laadpaal denken?

Ja. Een laadpaal heeft een eigen groep met de juiste doorsnede nodig; als die bij de vernieuwing wordt gepland, hoeft er later niets bij te worden getrokken.