Keukenverlichting plannen: onderbouwverlichting, spots en kookeiland

Kort antwoord: goede keukenverlichting heeft drie lagen: algemeen licht aan het plafond (spots, panelen of lineaire armaturen), schaduwvrije led onder de bovenkastjes boven het werkblad en hanglampen boven het eiland of de eettafel. Onder de kastjes werkt een 24 V-ledstrip in een aluminium profiel met diffuser, of een slanke lineaire armatuur, dicht bij de voorkant; 3000–4000 K en CRI 90 tonen de kleur van eten natuurgetrouw.

1. Algemene verlichting

Deze laag verlicht de hele keuken gelijkmatig met inbouwspots, ledpanelen of lineaire armaturen. Plaats spots iets voor de rand van het werkblad, zodat u geen schaduw op het blad werpt, en op afstand van de kastdeuren. Gangbaar is 80–120 cm tussenruimte; het exacte aantal hangt af van plafondhoogte en stralingshoek.

2. Led onder bovenkastjes (werklicht)

Onder de bovenkastjes staat u in uw eigen schaduw. Onderbouwverlichting haalt die weg en is het belangrijkste licht om te snijden en te koken.

• Plaats: onder het bovenkastje, dicht bij de voorkant. Dicht bij de achterwand spiegelen de leds als puntjes in glanzende bladen en tegels.
• Materiaal: 24 V-strip in een aluminium profiel met diffuser of een kant-en-klare slanke lineaire armatuur; op glanzende oppervlakken COB-strip zonder puntjes.
• Vermogen: 9,6–14,4 W per meter volstaat in de meeste keukens.
• Bediening: aanraak- of handbewegingsschakelaar onder het kastje, of een aparte groep naar een wandschakelaar.
• Voeding: in of op een bovenkastje, bereikbaar.
• Vocht: bij spoelbak en kookplaat minimaal IP44.

3. Kookeiland en eettafel

Hanglampen zijn decoratief en praktisch. Boven een eiland hangen meestal 2–3 lampen op gelijke afstand, onderkant zo'n 70–80 cm boven het blad; bij lange eilanden past ook één lineaire hanglamp.

4. Decoratief en indirect licht

Indirect licht boven de bovenkastjes of verlichting in vitrinekasten geeft diepte; 's avonds alleen aan zorgt het voor rustig sfeerlicht.

Lichtkleur en kleurweergave

• Lichtkleur: 3000 K warm wit past bij een open woonkeuken, 4000 K neutraal wit oogt helderder bij het werkblad; alle bronnen gelijk.
• CRI (Ra): minimaal 80, liefst 90 of hoger voor natuurgetrouwe kleuren van eten.
• Dimbaar: algemene en hanglampen dimbaar kiezen om het licht bij het eten te temperen.

Checklist

1. Teken werkblad, eiland en tafel in.
2. Bepaal spots of lineaire armaturen vóór de rand van het werkblad.
3. Reserveer een led-onderbouwlijn en een plek voor de voeding.
4. Laat plafonduitlaten voor de eilandlampen tijdig aanleggen.
5. Plan per laag een eigen schakelaar (en dimmer indien nodig).

• → Ledstrips
• → Inbouwspots
• → Lineaire verlichting
• → Led-hanglampen
• → Ledstrip: voeding berekenen