Aarddraad en geaard stopcontact: kleur, doorsnede en aansluiting

Kort antwoord: De aarddraad (beschermingsleiding, PE) is geel-groen en wordt nergens anders voor gebruikt. De fase is bruin, zwart of grijs, de nul blauw. Volgens NEN 1010 is de doorsnede van de beschermingsleiding tot 16 mm² meestal gelijk aan die van de fase: 1,5 mm² voor verlichting, 2,5 mm² voor wandcontactdozen. Een geaard stopcontact heeft randaardeclips aan de zijkanten. Is er geen aarde, verbind dan nooit aarde met nul.

Draadkleuren: fase, nul en aarde

De kleuren volgen IEC 60445 (HD 308):

• Fase: bruin; bij krachtstroom bruin, zwart en grijs.
• Nul: blauw.
• Beschermingsleiding (aarde): geel-groen.

Geel-groen is uitsluitend voor de aarde. In oude installaties komen andere kleuren voor en bij verbouwingen werden regels niet altijd gevolgd. Vertrouw dus nooit alleen op de kleur; een erkend installateur controleert met een meting.

Welke doorsnede voor de aarddraad?

De beschermingsleiding moet bij een fout een grote stroom voeren tot de installatieautomaat of aardlekschakelaar afschakelt. Gangbare regel (NEN 1010, IEC 60364-5-54):

• Fase tot 16 mm²: aarde even dik.
• 16 tot 35 mm²: aarde meestal 16 mm².
• Boven 35 mm²: aarde meestal de helft.

Meeraderige kabels hebben al een passende geel-groene ader. Zie kabeldoorsnede berekenen. De lokale voorschriften en het ontwerp zijn bepalend.

Waar sluit je de aarddraad aan?

1. Aardelektrode: funderingsaarde of aardpen, zie funderingsaarde.
2. Hoofdaardrail: hier komen de aardleiding en de hoofdpotentiaalvereffening (water-, gas-, cv-leidingen) samen.
3. Groepenkast: elke groep krijgt zijn geel-groene ader van de aardrail.
4. Eindpunt: aardklem van het stopcontact, aardschroef van metalen armaturen en apparaten.

Geel-groen gaat nooit naar de nulrail of de nulklem. Zie groepenkast.

Aanvullende vereffening in de badkamer

Afhankelijk van de installatie worden metalen delen in de badkamer (bad, douchebak, leidingen) met een extra geel-groene leiding verbonden. Zie badkamerzones.

Hoe herken je een geaard stopcontact?

• Geaard (randaarde): twee metalen clips aan de zijkanten van de kom.
• Ongeaard: alleen twee gaten, geen clips.
• Let op: clips bewijzen niet dat er achter een aarddraad zit.
• Een stopcontacttester toont of aarde aanwezig is, niet hoe goed.

Zekerheid geeft een meting door een erkend installateur, zie aarding meten.

Wat je nooit doet zonder aarde

• Aarde en nul doorlussen in het stopcontact: breekt de nul of zijn fase en nul verwisseld, dan staat het apparaat onder spanning.
• Water- of cv-leiding als aarde gebruiken.
• Wasmachine, oven of laadpaal op een ongeaard verloopstuk aansluiten.
• Een aardlekschakelaar is verplicht maar vervangt de aarding niet, zie aardlektypes.

De juiste oplossing is nieuwe bedrading met beschermingsleiding, zie elektra vernieuwen.

Waarom een laadpaal aarde nodig heeft

Laadpalen en auto's bewaken de aarde; zonder goede aarde laden veel ervan niet. De laadgroep heeft een eigen automaat, aardlekbeveiliging en passende aarddraad nodig, zie thuis laden. In Bursa (Turkije) controleren we de aarde bij het locatiebezoek: laadpaal installeren.

Werk aan de aarding is voor een erkend installateur; lokale regels gelden. ENGN legt in Bursa elektra aan in nieuwbouw vanaf de fundering: villa-elektra.

• → Aarding en meten
• → Funderingsaarde
• → Aardlekschakelaars